Hahniyum Elementi Simgesi Atom Numarası

Hahniyum (Ha), NİELSBOHRYUM (NS) olarak da bilinir, periyodik tablonun Vb grubunda yer alan, yapay olarak elde edilmiş radyoaktif uranyumötesi element.

105 sayılı kimyasal element olan hahniyumun bulunuşu, rutherfordyumda olduğu gibi Sovyet ve ABD’li bilim adamlan arasında anlaşmazlık konusu oldu. Sovyet bilim adamlan 1967’de, Dubna Birleşik Nükleer Araştırma Enstitüsü’nde, amerikyum-243’ü neon-22 iyonlarıyla bombardıman ederek 105 sayılı elementin, kütle sayısı 260 ve 261 ve yarı ömürleri sırasıyla 0,1 ve 3 saniye olan iki izotopunu elde etmeyi başardılar. Dubna grubu, elde ettiği sonucu açıklamakla birlikte, yeni bir element bulunduğunda geleneksel olarak yapılanın tersine, belirli bir ad önermedi. ABD’li bilim adamları bunu Sovyetlerin iddialarını destekleyecek yeterli deneysel kanıtlara sahip olmadığı biçiminde yorumladılar. Sovyet bilim adamları ise, bu elementin fiziksel ve kimyasal özelliklerine ilişkin daha ayrıntılı veriler toplamayı yeğledikleri için 1967’de buluşlarına belirli bir ad önermediklerini ileri sürdüler.

1970’te Berkeley’deki California Üniversitesi Lavvrence Işıma Laboratuvarı’ndan (bugün Lavvrence Berkeley Laboratuvan) bir grup araştırmacı, 105 sayılı elementin 260 kütle sayılı izotopunu bireşimlediklerini ve çekirdek bölünmesini bulan Otto Hahn’ m anısına bu elemente hahniyum adını verdiklerini açıkladılar. ABD’li grup Sovyetler’in deneyinin aynısını tekrarlayamadı ama kaliforniyum-249’u azot-15 atomunun çekirdekleriyle bombardıman ederek, yarı ömrü 1,6 saniye olan hahniyum-260’ı elde etti. Berkeley’deki bilim adamları hahniyum-260’ın bozunurken çıkardığı enerji miktarını ve bozunumda oluşan elementleri ölçerek buluşlarını daha da güçlendirdiler. Ayrıca, bu elementin ayırt edici özelliklerinin, periyodik sistemin öteki bilinen elementlerinin özelliklerinden oldukça farklı olduğunu gösterdiler. Bulunuş yılı 1970 ve atom numarası 105’tir

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir